Α . ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ

Συμπληρώνουμε πλέον 10 χρόνια οικονομικής κρίσης με την κοινωνία να διαδραματίζει περισσότερο ρόλο “παρατηρητή” καθώς μοιάζει να περιμένει έναν από μηχανής Θεό, μία λύση που θα έρθει από μόνη της με έναν τρόπο μαγικό.  Η αντίληψη ότι πιθανόν να μην χρειαζόταν να περάσουμε όλα αυτά αλλά και τα  δύσκολα που έρχονται, ότι οι ξένοι θα μας λυπηθούν είναι δυστυχώς βαθιά ριζωμένη στην ελληνική κοινωνία. Κι αυτό γιατί κανείς δεν θέλει να δει καθαρά τι και ποιες πρακτικές μας οδήγησαν εδώ που βρισκόμαστε σήμερα. Μια κοινωνία που αδυνατεί να πιστέψει στις δυνάμεις της και στις δυνατότητές της.

Προσπαθώντας να βρούμε έναν τρόπο να περιγράψουμε  την κατάσταση στην οποία βρισκόμασταν, τα  χρόνια πριν   την κρίση,  είδαμε  μια δήλωση ενός υπουργού το 1998. Ερωτώμενος, λοιπόν τότε, εν  όψη της  κατάθεσης  του  προϋπολογισμού, πώς θα προχωρήσει η χώρα, απάντησε: “Φέτος ο προϋπολογισμός είναι 15 τρισεκατομμύρια δραχμές. Απ' αυτά έχουμε τα δέκα. Τα δέκα θα τα διαθέσουμε ως εξής: τρία τρισεκατομμύρια για χρεολύσια από τα προηγούμενα δάνεια του κράτους, τρία τρισεκατομμύρια για τόκους των δανείων αυτών. Έξι, λοιπόν, τρις για χρεολύσια και τόκους, που δανείζονταν οι προηγούμενες κυβερνήσεις και έδιναν κρατικές ενισχύσεις. Τρία τρισεκατομμύρια θα πάνε για μισθούς και για συντάξεις του Δημοσίου. Μένει λοιπόν ένα τρισεκατομμύριο για να εραφρμόσει την πολιτική της η κυβέρνηση, στην παιδεία και στην εκπαίδευση, στην υγεία, στον πολιτισμό, στα δημόσια έργα, στην παραγωγή,  στην κοινωνική πολιτική καθως και σε όλους του άλλους τομείς. Είναι προφανές ότι κανένα κράτος και καμία κυβέρνηση δεν μπορεί με ένα τρισεκατομμύριο να εφαρμόσει την πολιτική της, θα δανειστούμε άλλα πέντε τρισεκατομμύρια με ομόλογα, σε συνάλλαγμα, για να μπορέσουμε να εκτελέσουμε τον προϋπολογισμό».

Αυτή ήταν η συνηθισμένη συνταγή για πολλά χρόνια, που εφάρμοζε το ελληνικό κράτος μετά το 1980 έως και το 2009, που «έσκασε» η φούσκα της ‘ανάπτυξης’, δηλαδή  του  χρέους. Με όλα όσα τραγικά περάσαμε από το 2009 έως σήμερα, μοιάζει σχεδόν  βέβαιο, ότι  δεν υπήρχε κανένα σχέδιο για να  αντιμετωπίσουμε την κρίση, αλλά το πιο συγκλονιστικό είναι ότι ακόμη και σήμερα, 10 χρόνια μετά, μιλάμε χωρίς να υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο  και  συμφωνημένο σχέδιο που να έχει προταθεί από κάποιο μεμονωμένο πρόσωπο, είτε από  κάποια  ομάδα ανθρώπων, κόμματα  και  λοιπούς φορείς,  και που θα μπορούσε να μας οδηγήσει  στην  έξοδο  από  την  μακροχρόνια κρίση. Προσπαθώντας  να  δώσουμε μια απάντηση σ’ αυτό, έχει  μεγάλο  ενδιαφέρον να ερευνήσουμε, τι συνέβη σε χώρες που πέρασαν όμοιες καταστάσεις  με μας και να μελετήσουμε τις πολιτικές και λύσεις που εφαρμόστηκαν.

Η Νέα Ζηλανδία είναι μια χώρα με παρόμοια   εδαφική δομή με την Πατρίδα  μας  καθώς  και κλιματολογικά. Επίσης   η οικονομική  της  δομή  είναι  όμοια με την Ελλάδα, ειδικά κατά την περίοδο που η Νέα Ζηλανδία πέρασε παρόμοια κρίση με μας, πριν 40 χρόνια, όταν η Αγγλία μπήκε στην Ε.Ε., και σταμάτησε να είναι ο σχεδόν αποκλειστικός πελάτης της κτηνοτροφικής παραγωγής της Νέας Ζηλανδίας. Τότε η Ν. Ζηλανδία πτώχευσε, αλλά μέσα σε μια δεκαετία κατόρθωσε να έχει το χαμηλότερο ποσοστό στήριξης των αγροτών της στις χώρες του ΟΟΣΑ (1% επί του συνόλου της αξίας της αγροτικής παραγωγής), όταν ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ είναι 18%, με πρώτη την Νορβηγία (61%), Ε.Ε.-27 στο 20% και ΗΠΑ 7%. Θεωρείται από τον ΟΟΣΑ, η χώρα με, πρακτικά, μηδενικές στρεβλώσεις στην αγορά γάλακτος, στην οποία, αν και συμμετέχει  μόνο με 2% στο  σύνολο  της παγκόσμιας παραγωγής  γάλακτος, κατέχει το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών!

Η Νέα Ζηλανδία έχει διπλάσια έκταση από μας και τον μισό πληθυσμό. Επίσης, όπως είπαμε, παρόμοια εδαφική  μορφολογία με τη  χώρα μας. Παράγει προϊόντα πρωτογενούς παραγωγής αξίας: € 7 δισ.  και εξάγει μεταποιημένα τρόφιμα από αυτά άξιας: € 23 δις.! Η Ελλάδα τώρα, με αξία πρωτογενούς παραγωγής περίπου ίδια, δηλαδή: € 7 δις. εξάγει μεταποιημένα τρόφιμα αξίας μόλις: € 6 δισ. Είναι προφανές λοιπόν, ότι σε αυτόν τον τομέα,  της  μεταποίησης  της  πρωτογενούς παραγωγής, υπάρχουν  μεγάλες και  πολλές δυνατότητες και ευκαιρίες για την  οικονομία της  χώρα μας. Με έναν καλό σχεδιασμό, θα μπορούσε να εξάγει μεταποιημένα τρόφιμα άξιας: € 10-12 δισ., γεγονός που θα έδινε μεγάλη ώθηση στην οικονομία της και θα πρόσθετε άμεσα 200.000 νέες θέσεις εργασίας και  φυσικά αύξηση στο ΑΕΠ, εντός χρονικού διαστήματος, μόλις  ελαχίστων  ετών. Το λέμε  δε αυτό, γιατί γνωρίζουμε ότι μπορεί να συμβεί, γνωρίζουμε πως μπορεί να σχεδιαστεί και  πώς  να εφαρμοστεί και γιατί επίσης εμείς δεν  περιμένουμε θαύματα, ούτε από μηχανής θεούς,  γιατί  επίσης  γνωρίζουμε  ότι  δεν  υπάρχουν.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Νέα Ζηλανδία το μεγαλύτερο ποσοστό (άνω του 95%) της παραγωγής γάλακτος έχει οργανωθεί από μία εταιρεία-συνεταιρισμό την Fonterra. Στην εταιρεία αυτή είναι μέλη σχεδόν όλοι, οι περίπου 11.000 γαλακτοπαραγωγοί  της χώρας και η εταιρεία ανήκει στους ίδιους. Ο ετήσιος τζίρος της Fonterra αγγίζει, αν δεν ξεπερνά, το 10% του ΑΕΠ της Νέας  Ζηλανδίας! Ένας αγροτικός συνεταιρισμός δηλαδή παράγει το 1/10 του ακαθαρίστου προϊόντος  της  χώρας. Σε απόλυτα ποσά, οι  πωλήσεις ανήλθαν  το 2012: $ 15,7 δισ.  πίσω μόνο από τον παγκόσμιο γίγαντα Nestlé ($25,9 δισ.), την Danone ($19,5 δισ.) και την Lactalis ($18,8 δισ.).

Για φανταστείτε τώρα, όλο το παραγόμενο ελαιόλαδο στην χώρα μας,  από το χωράφι ως το ράφι  των  καταστημάτων  όλου  του  κόσμου,    είτε ως τρόφιμο,  είτε  ως  φάρμακο, καλλυντικό ή οτιδήποτε άλλο, «οργανωμένο» από μία εταιρεία-συνεταιρισμό, που να ανήκει στους χιλιάδες ελαιοπαραγωγούς - μέλη της. Έτσι η πρωτογενής παραγωγή του ελαιόλαδου (και αυτή  η  σκέψη αφορά  κάθε αγροτικό προϊόν) από μια μικρή αρχική αξία,  θα μπορούσε να φθάσει  τυποποιούμενο, ως τελικό προϊόν, να αντιστοιχεί τελικώς  σε  πολλαπλάσια αξία  της  αρχικής,  ήτοι πολλά  δισεκατομμύρια. Μπορείτε  να  υπολογίσετε  κατ΄ αυτό  τον  τρόπο  την υπεραξία  που  θα  επωφελούνταν  κυρίως  οι  παραγωγοί αλλά  και  η  χώρα  γενικότερα.

Η παραγωγή βαμβακιού,  ένα άλλο  παράδειγμα προϊόντος μας, φέρνει στην χώρα περίπου € 350 εκατ. από  την εξαγωγή της. Επειδή έχουν κλείσει σχεδόν όλα τα νηματουργεία στη χώρα, το βαμβάκι μας εξάγεται ως  πρώτη  ύλη, κυρίως στην Τουρκία, η οποία το μεταποιεί σε νήμα και μας το πουλάει πίσω για  € 1 δισ. περίπου. Αν δε προχωρούσε  η  μεταποίηση σε  επόμενα  στα στάδια μεταποίησης,    παραγωγή υφασμάτων και  ενδυμάτων, η  αρχική  αξία  παραγωγής  των  € 350 εκ. θα  θα   εκτοξεύονταν στα € 3-4 δισ.  Έτσι  φτάσαμε  στο  σημερινό αποτέλεσμα,  τα ρούχα του Ελληνικού Στρατού  να ράβονται στα Άδανα της Τουρκίας  και  η  οικονομία μας  να  στερείται  υπεραξίες άνω  των  € 3- 4 Δις.   

Ας ρίξουμε  μια  ματιά σε  ένα  άλλο  οικονομικό  δείκτη,  αυτό  της  κατά  κεφαλήν  παραγωγής Ακαθάριστου Προϊόντος  στην  γεωργία,  κατ΄ έτος: Η Σουηδία είναι πρώτη στην ΕΕ, με παραγωγή αγροτικού ΑΕΠ ανά εργαζόμενο  κατ΄ έτος:  € 60.000, η Ιταλία κάπου στη μέση με €40.000 και η Ελλάδα στον πάτο με € 12.000 , ενώ η Θεσσαλία εντελώς στον «πάτο» των περιφερειών της Ε.Ε. με €8.000/έτος. Γιατί; Δεν έχουμε τη δυνατότητα;  Κι βεβαίως  την έχουμε. Απλά ΟΛΟΙ κάνουμε λάθος πράγματα.

Μετρήσαμε  το μέσο χρόνο θητείας των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης στη χώρα τα τελευταία 35 χρόνια, είναι κατά μέσο όρο εννιάμιση μήνες. Συνήθως δε, οι  Υπουργοί,  στο  επάγγελμά  τους, είναι  δικηγόροι, μηχανικοί, οικονομολόγοι. Οι πιο πολλοί, χωρίς σχετικές σπουδές, ενασχόληση και εμπειρία με τα προβλήματα της αγροτικής παραγωγής στη χώρας μας. Τους πρώτους μήνες της θητείας τους προσπαθούν να μάθουν, τι σημαίνει παραγωγή και τη συμβαίνει στον κλάδο. Κάπου στον 4ο μήνα κάτι καταλαβαίνουν. Μετά, κλασσικά, θα ‘φροντίσουν’ την δική τους εκλογική περιφέρεια. Ξαφνικά παρέρχεται το εννεάμηνο και είτε οι πρωθυπουργοί τους αλλάζουν  στον  ανασχηματισμό,  είτε έρχονται εκλογές. Πώς  λοιπόν  να  παραχθεί  έργο,  με  τέτοιες πρακτικές?

Η απάντηση, λοιπόν, στην αρχική ερώτηση, από την οποία ξεκινήσαμε, Πρέπει να μείνουν οι νέοι στη χώρα;”, είναι ασφαλώς ΝΑΙ! αλλά υπό προϋποθέσεις. Ήρθε η ώρα,  ολόκληρη  η κοινωνία, οι  πολίτες της Θεσσαλίας, να πιστέψουν στον τόπο τους και στις δυνατότητες που αυτός τους προσφέρει. Να συζητήσουμε σοβαρά, να παρουσιαστούν προτάσεις και  σχέδια λύσεων, εφαρμόσιμες και ρεαλιστικές, από ανθρώπους που γνωρίζουν και αυτό το έχουν αποδείξει από την επιτυχημένη επαγγελματική τους πορεία. Γιατί η πολιτική δεν είναι μόνο οι γιορτές και  η προβολή αυτονόητων και δρομολογημένων έργων, αλλά η διαφορετική πρόταση, η αλλαγή, η έγκαιρη προσαρμογή στις νέες προκλήσεις και δεδομένα, που συνεχώς εξελίσσονται και οφείλουμε να παρακολουθούμε, να γνωρίζουμε,  αν  όχι  να  τα  καθοδηγούμε. Αυτή είναι η Νέα Αντίληψη της πολιτικής, που θα προσθέσει υπεραξίες στο σύνολο της  Θεσσαλικής παραγωγής και  θα  μοιράσει πολλά και ποικίλα  οφέλη στους  Θεσσαλούς. Διαφορετικά,  οι  νέοι  θα  συνεχίσουν  να φεύγουν,  αναζητώντας σε  άλλες  χώρες,  αυτά  που  η  δική  τους  πατρίδα  τους  στερεί. Θα μείνουν  μόνο  οι συνταξιούχοι, οι δημόσιοι υπάλληλοι, τα ΜΜΕ και οι πολιτικοί  και  η  Πατρίδα  μας  θα  γίνει  μια  «νεκρή»  χώρα.

Έτσι, λοιπόν, αποφασίσαμε μερικοί άνθρωποι, που ασφαλώς έχουμε πολιτική κουλτούρα και άποψη, όχι  όμως  κατευθυνόμενη από συγκεκριμένα κόμματα  και  ιδεοληψίες, «ανοικτά  μυαλά», να καταθέσουμε τις  προτάσεις μας, στις ερχόμενες περιφερειακές εκλογές για τη Θεσσαλία, να  «εκτεθούμε»  ενώπιον  των συμπολιτών μας και να ζητήσουμε την  κριτική τους στήριξη,  δημόσια και καθαρά. Για όλους εμάς, είναι προφανές ότι ο τρόπος που προσεγγίζουν την σημερινή πραγματικότητα, οι παραδοσιακοί εκπρόσωποι της “Αριστεράς”, καθώς και της “Δεξιάς”, είναι παρωχημένος. Χρειάζεται μια   νέα φρέσκια ματιά για να αναλυθεί η νέα πραγματικότητα  διεξοδικά  και  να  συνταχθεί  ένα  ρεαλιστικό  και  εφαρμόσιμο   σχέδιο   μιας  επιτυχημένης απάντησης,  στις  προκλήσεις  αυτής  της  νέας  πραγματικότητας.

            Στο αμέσως επόμενο διάστημα, θα εξειδικεύσουμε σε πολλά τομείς  τα ζητήματα της  Περιφέρειας  Θεσσαλίας,  τι  έπρεπε  να  γίνει  κατά  την  δική  μας  άποψη,  τι  ήταν  σχεδιασμένο  να  γίνει και  τι  τελικά  έγινε  τα τελευταία χρόνια,  Κυρίως  όμως, θα  παρουσιάσουμε  τι ΜΠΟΡΕΙ να γίνει τα  αμέσως επόμενα χρόνια, και ΟΧΙ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ να γίνει, φυσικά, λαμβάνοντας υπ’ όψη  μας  τους  διαθέσιμους οικονομικούς  πόρους. Θα αναπτύξουμε  τις θέσεις μας για τα προϊόντα της Θεσσαλικής  γης , τον τουρισμό της,  τον πολιτισμό της, την εκπαίδευση της, για τον  τρόπο  που  δαπανήθηκαν τα  χρήματα,  σε  ποιους τομείς δαπανήθηκαν και για πολλά άλλα, καθώς και  με  ποιους   τρόπους,  όλα  τα  προηγούμενα,  μπορεί  να  πυροδοτήσουν  μια  πορεία  ανάπτυξης  της  οικονομίας της   Περιφέρειάς  μας  και  όχι  μόνο,  με  πολλαπλά οφέλη  για  όλους.

 

Κάθε φορά, λίγο πριν τις εκλογές, εμφανίζονται διάφοροι  εκλογικοί σχηματισμοί, ψηφοδέλτια, που φτιάχνονται μέσα σε κομματικά γραφεία, με φιλόδοξα και  πλούσια προγράμματα, από τα οποία δυστυχώς σχεδόν ελάχιστα πράγματα εφαρμόζονται  μετεκλογικά,  με  μοναδικό  στόχο  τον  εντυπωσιασμό,  αν  όχι  την  παραπλάνηση, των  πολιτών. Αυτό  το έργο το  έχουμε δει πολλές φορές.

Εμείς,  παρουσιάζουμε μία διαφορετική πρόταση για τη Θεσσαλία, ρεαλιστική και εφαρμόσιμη. Στη  πορεία θα  αναδείξουμε και  τη  διαφορετικότητα  της  πρότασής  μας,  αλλά  και  τον ρεαλισμό  της.  Είμαστε  πρόσωπα, που παρά τη διαφορετική αφετηρία μας, μας ενώνει η  γνώση και το πραγματικό ενδιαφέρον για τον τόπο μας και τους ανθρώπους του.

Οκτώβριος 2018 λοιπόν, αποφασίζουμε να εκτεθούμε  δημοσίως, σε μία  πολύ δύσκολη χρονική στιγμή. Τα   στατιστικά νούμερα της ανεργίας γνωστά, ειδικά των νέων,  οι  οικονομικοί δείκτες,  όλοι  ελλιπείς  και  στις  τελευταίες  θέσεις της  Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πολλές οικογένειες κάτω  ή γύρω  από  το  όριο  της  φτώχειας, με  τσακισμένη  αξιοπρέπεια και  όλες  τις  συνέπειες  και  τα  προβλήματα  που  συνεπάγονται. Δεν τα αγνοούμε αυτά  και  προπάντων  δεν  τα  υποτιμούμε.

 Γύρω μας υπάρχουν άνθρωπο, που γενικά, δεν τους ξέρει ο κόσμος. Αναγνωρισμένοι μεν στον επαγγελματικό κύκλο  τους, αλλά όχι απαραίτητα ευρέως αναγνωρίσιμοι. Κάνουν τη δουλειά τους και την κάνουν καλά σε διάφορους τομείς, ακόμη και μέσα στην κρίση, με επιτυχία, εκπέμποντας μια νότα αισιοδοξίας, όταν όλος ο περίγυρος μας αποπνέει μιζέρια και απαισιοδοξία. Υπάρχουν νέοι άνθρωποι που σταδιοδρομούν  με  επιτυχία,  σε πείσμα   της ίδιας της  χώρας τους,  που  κάνει  σχεδόν τα  πάντα για  να  τους «αναγκάσει» να φύγουν,  μένουν  λοιπόν  και  δημιουργούν. Επαγγελματίες που τα καταφέρνουν, αγρότες που τολμούν  να  δοκιμάσουν  το  νέο  και πετυχαίνουν. Όλοι αυτοί που θα δείτε, έχουν ο καθένας τους μια ιστορία να  διηγηθούν,  λίγο  ως  πολύ  επιτυχημένης  πορείας. Δεν έχουν  πίσω τους κομματική  υποστήριξη, ούτε είναι   ζυμωμένοι  με ρουσφέτια και  φυσικά  δεν κουβαλούν κομματικούς  ψήφους.  Ένα μέρος της δημιουργικής αυτής πατρίδας θέλει να τους διώξει, αλλά αυτοί πιστεύουν ότι - όπως έλεγε και ο Πορτοκάλογλου -  “στη χώρα ετούτη θα ζω γιατί ανήκω εδώ”.

Αυτόν τον κόσμο θέλουμε μαζί μας, και σε αυτή την προσπάθεια μπαίνω μπροστά. Ένας καθόλα “βολεμένος”, που θα μπορούσε να απολαμβάνει στη βολή του. Μόνο που τόσο εγώ όσο και όλοι όσοι θα γνωρίζετε  τις επόμενες μέρες, νοιώθουμε ότι έχουμε ένα χρέος σε αυτή την πατρίδα και σε αυτό τον τόπο που ζούμε. Κι όταν λέω ζούμε, εννοώ που επιλέξαμε να ζούμε. Δεν γεννήθηκα Θεσσαλός, έγινα Θεσσαλός από  επιλογή. Ήρθα εδώ πριν 23 χρόνια.

 

 

 

Β. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

-Ερωτήματα προς τον   περιφερειάρχη  κ. Κώστα Αγοραστό  και στον  αρχηγό  της  αντιπολίτευσης  και υποψήφιο  περιφερειάρχη κ. Τσιλιμίγκα

 

 

Να μιλήσουμε λοιπόν συγκεκριμένα για την Θεσσαλία. Αν δούμε τις προκλήσεις—ζητήματα που  τέθηκαν το 2014 για αυτό τον τόπο, θα δούμε ότι αυτές “κρύβονται” πίσω από τους πολίτες.

 

Το αναπτυξιακό πρόγραμμα 2014-2020, που ψηφίστηκε από το Περιφερειακό Συμβούλιο  το 2014 και υιοθετήθηκε πλήρως από την Ευρωπαική Επιτροπή, είχε αναλύσει τα προβλήματα ανάπτυξης στην Περιφέρεια Θεσσαλίας και είχε θέσει προτεραιότητες για την τετραετία 2014-2018. Πιο συγκεκριμένα είχε τονιστεί:

 

  1. Οικονομική διάρθρωση, με έντονη εξάρτηση σε όρους ΑΕΠ και απασχόλησης, από τον πρωτογενή τομέα και την πρώτη μεταποίηση. Ο πρωτογενής τομέας στηρίζεται σε σημαντική άυλη «παραδοσιακή» γνώση, αλλά έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα συντηρητικός στον απογαλακτισμό, από το  καθεστώς  των  ενισχύσεων της ΚΑΠ και στην υιοθέτηση υγιών επιχειρηματικών πρακτικών. Η αειφορία ορισμένων εκ των καλλιεργειών (π.χ., βαμβάκι) είναι αμφισβητήσιμη, λόγω των απαιτήσεων σε φυσικούς πόρους (νερό). Πρέπει οπωσδήποτε να επαναλειτουργήσει  η  μεταποίηση στο βαμβάκι.  Χαμηλή παραγωγικότητα εργασίας, περιορισμένες εξαγωγές σε επίπεδο  καταναλωτικών προϊόντων (commodities) . «Η Θεσσαλία ταΐζει την Ελλάδα», και φαίνεται να της αρκεί. Θα πρέπει να δώσει ο περιφερειάρχης στοιχεία πώς και αν άλλαξαν τα μεγέθη τα 4 τελευταία χρόνια. Όπως επίσης και η αντιπολίτευση, θα πρέπει να μας  γνωρίσει,  ποιες   προτάσεις έκανε η παράταξη του κ. Τσιλιμίγκα για την παραπάνω πρόκληση, πότε τις έκανε και  να  δώσει  στη  δημοσιότητα τα πρακτικά των συνεδριάεων του ΠΣ,  με  τις  ανωτέρω  προτάσεις.
  2. Συγκέντρωση μεταποιητικής δραστηριότητας στη Μαγνησία, κυρίως στον κλάδο του μετάλλου. Οι δραστηριότητες  αυτές ήταν   προσανατολισμένες  στην εξυπηρέτηση του εγχώριου κλάδου των Κατασκευών και μετά  την  σφοδρή  καθίζηση του    κλάδου, όπως  ήταν  φυσικό, κατέρρευσαν  και  αυτές.. Με τα χρήματα του ΠΕΠ υποτίθεται ότι θα γινόταν κάποια προσπάθεια  αναζωογόνησης. Θα  ήταν  απαραίτητο,  για  την  ορθή  ενημέρωση  όλων,  να  δοθούν  τα  σχετικά στοιχεία  στη  δημοσιότητα  από  τον  κ. Αγοραστό, καθώς  και  θέσεις--  προτάσεις  του κ. Τσιλιμίγκα.
  3. Το αρχικό  σχέδιο εφιστούσε  την προσοχή στο γεγονός ότι, ο  τριτογενής τομέας της Θεσσαλίας είναι ετερόφωτος, εξαρτώμενος σε μεγάλο βαθμό από τη δημιουργία εισοδημάτων στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα. Η εμπέδωση δεσμών μεταξύ του τριτογενή τομέα και των άλλων δύο (κάθετη ολοκλήρωση), είναι μία από τις κύριες προκλήσεις, στις οποίες δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα ν’ απαντήσει η  Περιφερειακή   Διοίκηση  Θεσσαλία. Ο  κ.  Αγοραστός  θα  πρέπει  να  δώσει  στην  δημοσιότητα κατάσταση, που  να  φαίνεται  καθαρά,   που διέθεσε τα χρήματα των κλάδων του ΠΕΠ, που προέβλεπαν βελτίωση των παραπάνω , σύμφωνα με τις υποδείξεις της ΕΕ,  και τα αποτελέσματα που  υπήρξαν, από  την  διάθεση  αυτών  των  χρημάτων,  πολύ  συγκεκριμένα με αριθμητικά  στοιχεία.
  4. Όσον αφορά τον τουρισμό, υπάρχει ένας εμφανής διαχωρισμός μεταξύ δύο μοντέλων ανάπτυξης: ήλιος-θάλασσα, στις παράκτιες  περιοχές  και τα νησιά της ανατολικής Θεσσαλίας και χειμερινός τουρισμός στα βουνά της δυτικής Θεσσαλίας. Και τα δύο μοντέλα χαρακτηρίζονται από έντονη εποχικότητα και απευθύνονται κατά κύριο λόγο στην εσωτερική αγορά. Τα Μετέωρα, το μοναδικό πραγματικά παγκοσμίως γεωφυσικό   χαρακτηριστικό  μνημείο  της Θεσσαλίας, παραμένει, εν πολλοίς, ανεκμετάλλευτο και δεν έχει δημιουργήσει σοβαρή μόχλευση στην οικονομία της Δυτ. Θεσσαλίας. Θα θέλαμε τα  ποσοτικά  στοιχεία,  για  το πως άλλαξε η μόχλευση τα 4 τελευταία χρόνια στον τομέα αυτό? Τι από αυτά, που υπέδειξε η Ευρωπαική Επιτροπή στο σχέδιό  της να γίνουν, έκανε ο κ. Αγοραστός και τι αποτέλεσμα είχε? Επίσης θα θέλαμε τις προτάσεις  και του κ. Τσιλιμίγκα.
  5. Αρνητικές δημογραφικές τάσεις: ο δείκτης γήρανσης είναι 148% και ο δείκτης εξάρτησης 55,5%, ενώ οι αντίστοιχοι δείκτες για το σύνολο της Χώρας είναι 130% και 49,5%. Δεν είναι βέβαιο αν οι παραπάνω δείκτες οφείλονται σε υπογεννητικότητα ή σε μετανάστευση πληθυσμού (λόγω αδυναμίας του τοπικού παραγωγικού συστήματος να δημιουργήσει θέσεις εργασίας), πιθανότητα οφείλονται και στα δύο. Αυτό το σημείο ήταν από τις κορυφαίες παρατηρήσεις του  σχεδίου της  Ευρωπαϊκής Επιτροπής.  Τι έγινε στην κατεύθυνση αυτή τα 4 τελευταία χρόνια με στοχεία και αριθμούς. Πως άλλαξε, αν άλλαξε,  αυτό το δυσμενές περιβάλλον για τη Θεσσαλία  και  αν  δεν  άλλαξε θα  θέλαμε  να  ακούσουμε  τους  λόγους. Όπως  η  ΕΕ και  εμείς  το  θεωρούμε  κορυφαίο  ζήτημα και  η  μη αντιμετώπισή  του,  ναρκοθετεί  όλες  τις  λύσεις  για  τα  άλλα  προβλήματα.

 

Γ. ΤΟ ΟΡΑΜΑ

 

 

 

 

 

 

 

Ο πρώτος πυλώνας εστίασης, της περιφερειακής στρατηγικής καινοτομίας, είναι το αγροδιατροφικό σύμπλεγμα, ήτοι η θεώρηση του πρωτογενούς τομέα, της πρώτης μεταποίησης και του κλάδου τροφίμων – ποτών ως ενιαία περιοχή παρέμβασης. Τα πεδία παρεμβάσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας στην «καρδιά» του πρώτου πυλώνα είναι τα ακόλουθα:

  1. Εκσυγχρονισμός και βελτίωση της περιφερειακής προστιθέμενης αξίας, με χρήση τεχνολογικά οδηγούμενης καινοτομίας:
    1. Ανάπτυξη νέων, ανταγωνιστικών και πιστοποιημένων, ως προς την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά, αγροτικών προϊόντων.
    2. Ανάπτυξη νέων, ανταγωνιστικών και πιστοποιημένων ως προς την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά, προϊόντων στον  τομέα τροφίμων – ποτών, αξιοποιώντας εισροές από τον πρωτογενή τομέα.
    3. Χρήση σύγχρονων τεχνολογιών και συστημάτων παραγωγής, για μείωση των εισροών στην παραγωγική διαδικασία.
    4. Μείωση του κόστους παραγωγής και διάθεσης προϊόντων (συμπεριλαμβανομένων του ενεργεια­κού και του μεταφορικού)
    5. Αξιοποίηση, με εναλλακτικές χρήσεις, των παραπροϊόντων του πρωτογενή τομέα, συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης τους ως ενεργειακός πόρος.
  2. Βελτίωση της περιφερειακής προστιθέμενης αξίας, με προσαρμογή και χρήση ώριμων διεργασιακών, οργανωτικών και προωθητικών καινοτομιών, συμπεριλαμβανομένων της χρήσης ΤΠΕ, της ενίσχυσης των πηγών μοναδικότητας (π.χ., προϊόντα ΠΟΠ) και της σύνδεσης του τομέα με το «δημιουργικό» τουρισμό, και αναβάθμιση των ανθρώπινων πόρων.
  3. Εφαρμογή καινοτόμων εργαλείων στην αλυσίδα παραγωγής αγροδιατροφικών προϊόντων, με στόχο τη μείωση του όγκου και της τοξικότητας των αποβλήτων τους και την περαιτέρω μείωση του περιβαλ­λοντικού αποτυπώματός τους.

 

Πίνακας 1 Ιεράρχηση τομέων προτεραιότητας στο Αγροδιατροφικό Σύμπλεγμα.

Πυρήνας ισχυρής περιφερειακής προϊοντικής εξειδίκευσης

Αναδυόμενες περιφερειακές προϊοντικές εξειδικεύσεις

  1. Προϊόντα γάλακτος και γαλακτοκομικά με έμφαση στη φέτα
  2. Προϊόντα σιτηρών-ψυχανθών
  3. Κρέας, κρεατοσκευάσματα και αλλαντικά
  4. Χυμοί και Αναψυκτικά
  5. Μεταποιημένα οπωροκηπευτικά
  6. Προϊόντα ελιάς
  7. Προϊόντα αμπέλου, οίνος και αποστάγματα
  1. Μέλι και λοιπά προϊόντα μελισσοκομίας
  2. Προϊόντα καλλιεργειών υπό κάλυψη
  3. Αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά
  4. Προϊόντα υδατοκαλλιέργειας
  5. Βιολειτουργικά τρόφιμα.

 

 

Ο δεύτερος πυλώνας εστίασης, της περιφερειακής στρατηγικής καινοτομίας, είναι ο κλάδος του μετάλλου – δομικών υλών. Τα πεδία παρεμβάσεων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας, στην «καρδιά» του δεύτερου πυλώνα είναι τα ακόλουθα:

  1. Παράπλευρη διαφοροποίηση, με αξιοποίηση της υφιστάμενης γνωστικής βάσης και χρήση τεχνολο­γικά οδηγούμενης καινοτομίας, για ανάπτυξη νέων προϊόντων, κατάλληλα πιστοποιημένων ως προς τα λειτουργικά χαρακτηριστικά ή / και την χρήση.
  2. Μείωση του κόστους θερμικής ενέργειας, με επανασχεδιασμό – εκσυγχρονισμό  των ενεργοβόρων θερμι­κών διεργασιών και αξιοποίηση της βιομάζας ή των απορριμμάτων, με παράλληλη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των μονάδων.
  3. Βελτίωση της απορροφητικής ικανότητας του κλάδου, συμπεριλαμβανομένης και της στενότερης συνερ­γασίας του με το ακαδημαϊκό ή ερευνητικό δυναμικό της περιφέρειας.
  4. Υιοθέτηση οργανωτικών και προωθητικών καινοτομιών για την οικοδόμηση οικονομιών κλίμακας και τη μεγιστοποίηση των συνεργειών, βελτίωση της παραγωγικής ευελιξίας και ανάπτυξη νέων εξαγωγι­κών αγορών.

Αν και έχουν αναγνωριστεί ορισμένες κατηγορίες νέων προϊόντων όπως οι ανεμογεννήτριες, τα συγκεντρωτικά ηλιακά συστήματα, τα μικρά υδροηλεκτρικά εργοστάσια, η αμυντική βιομηχανία και η εθνική ενεργειακή υποδομή (αγωγοί, εγκαταστάσεις αποθήκευσης και υγροποίησης, πλατφόρμες εξόρυξης), είναι σαφές ότι, ο δεύτερος πυλώνας είναι ο πλέον ώριμος για παράπλευρη διαφοροποίηση, γεγονός που συνεπάγεται ανάγκες τόσο για τεχνολογικές εισροές, όσο και για πρόβλεψη της εξέλιξης αγορών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η προώθηση του Δημιουργικού Τουρισμού οργανώνεται στη βάση της επιχειρησιακής αξιοποίησης του Θεσσαλικού Πολιτισμού, μέσω δραστηριοτήτων ικανών: α) να ενεργοποιήσουν μέρος των πολυποίκιλων πόρων  της Θεσσαλίας (ιστορικές περίοδοι, γαστρονομία, μουσική παράδοση κ.ά.) και β) να προσελκύσουν επισκέπτες, οι οποίοι αναζητούν σχέσεις με τους τόπους και τις τοπικές κοινωνίες  και ευκαιρίες    δημιουργικών  εμπειριών,  σε  όλους  τους  τομείς. 

Το σχέδιο ανάπτυξης του θεσσαλικού δημιουργικού τουρισμού στοχεύει στην ενίσχυση και προβολή της μοναδικότητας της «θεσσαλικής εμπειρίας», επιζητώντας την αξιοποίηση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος της Θεσσαλίας, ότι αποτελεί το χώρο αναφοράς των μεγαλύτερων μύθων της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας, μέσω μιας καινοτομικής στρατηγικής, η οποία βασίζεται σε 3 πυλώνες: α) τη σημειακή προβολή στο χώρο των μύθων και στην ένταξής τους με τρόπο τουριστικά αξιοποιήσιμο σε διαδρομές και πακέτα εμπειρίας και δημιουργικότητας, β) τη διασύνδεση, συμπληρωματικότητα και συνέργεια των πόρων  στη βάση της πολυποικιλότητας που διαθέτει η Θεσσαλία, και γ) στην πολυμορφία δράσεων και θεματικών που μπορεί να αναπτύξει και  προσφέρει στους τουρίστες ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για την ανάπτυξη του δημιουργικού τουρισμού.

Τα πεδία παρεμβάσεων, έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας της δραστηριότητας του «Δημιουργικού Τουρισμού», είναι τα ακόλουθα:

  1. Οργάνωση και ανάδειξη πολιτιστικών διαδρομών στις οποίες θα εντάσσονται φυσικοί και πολιτιστικοί (υλικοί-άυλοι) πόροι της Θεσσαλίας (μέσω συστήματος αξιολόγησης), σε συνδυασμό με υποστηρικτικές υποδομές και υπηρεσίες που θα τις πλαισιώνουν. Οι διαδρομές αυτές θα υποστηριχθούν από εκπαιδευμένο  τοπικό ανθρώπινο δυναμικό και από τοπικές μικρές επιχειρήσεις, σε θέματα οργάνωσης και εμψύχωσης, ώστε να εξασφαλισθεί  η σχέση του επισκέπτη με τον τόπο και η αποτελεσματική λειτουργία της διαδρομής. Οι άξονες οργάνωσης πολιτιστικών διαδρομών διαμορφώνονται ως εξής:
    1. Δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών τοπικού επιπέδου (κλίμακας Δήμου). Απαιτείται οργανωτική και τεχνολογική καινοτομία τόσο σε θέματα συντονισμού και διαχείρισης, όσο και περιήγησης, καθοδήγησης, εκπαίδευσης κ.α.. 
    2. Δημιουργία πολιτιστικών θεματικών διαδρομών Περιφερειακού/Διαπεριφερειακού επιπέδου (βυζαντινά μοναστήρια, οθωμανικά μνημεία, αρχαία θέατρα κτλ) με αξιοποίηση των Ολοκληρωμένων Εδαφικών Επενδύσεων (ΙΤΙ).

Οι διαδρομές θα υποστηρίζονται από προϊόντα ψηφιακής δημιουργίας, ικανά να συνδράμουν την προβολή στο χώρο των διάσημων μύθων και ιστορικών γεγονότων της Θεσσαλίας (Όλυμπος, Αργώ, Κένταυροι, ιστορικές μάχες κλπ), ταυτόχρονα με την υλική περιήγηση στο μύθο και στα γεγονότα.  

  1. Προώθηση δράσεων δημιουργίας σημείων επισκεψιμότητας(πολυχώροι πολιτισμού), για την παροχή ολοκληρωμένης ενημέρωσης – πληροφόρησης σε κεντρικά θέματα του θεσσαλικού πολιτισμού (μύθοι της Θεσσαλίας, νεολιθική περίοδος κλπ), με αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας.
  2. Αξιοποίηση του καινοτόμου έργου-σημαία, περιφερειακής—εθνικής  εμβέλειας, που προωθείται στις Β. Σποράδες και τον Δ. Παγασητικό κόλπο, για τον καταδυτικό αθλητικό τουρισμό (επισκέψιμο καταδυτικό πάρκο), τον τουρισμό ενάλιων αρχαιοτήτων και της εξερεύνησης του βυθού και της θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας.
  3. Σύνδεση των Μετεώρων (επισκεψιμότητα βραχείας παραμονής) με ένα δίκτυο επισκέψιμων πόρων-σημείων του Ν. Τρικάλων για την αύξηση των διανυκτερεύσεων.
  4. Δημιουργικός τουρισμός γύρω από την πολιτιστική παράδοση (κινητοποίηση-εκπαίδευση των 800 πολιτιστικών συλλόγων, των εκατοντάδων παραδοσιακών μουσικών, βιοτεχνίες κατασκευής παραδοσιακών αντικειμένων κτλ).
  5. Οργάνωση οριζόντιων (τοπικές διαδρομές και σύνδεση με τοπικές παραγωγές) και κάθετων (περιφερειακές θεματικές διαδρομές) μορφών διακυβέρνησης

Ο ρόλος των λοιπώνδορυφορικών δραστηριοτήτων, δηλαδή τηςπαραγωγής και εξοικονόμησης ενέργειας και της διαχείρισης του περιβάλλοντος, έχει ήδη προδιαγρα­φτεί με τη διατύπωση των πεδίων παρεμβάσεων στους δύο κεντρικούς πυλώνες παραπάνω και κινείται στη λογική της ενίσχυσης της αποκαλούμενης ως Κυκλικής Οικονομίας (circular economy[1]): αντιμετωπί­ζουν κρίσιμα και διαπιστωμένα προβλήματα στις αλυσίδες αξίας και δημιουργούν προϋποθέσεις βελτίω­σης, είτε της ανταγωνιστικότητας, είτε του μεριδίου αξίας που καρπώνονται οι θεσσαλικές επιχειρήσεις--εκ­μεταλλεύσεις. Δημιουργούν επίσης τις προϋποθέσεις για πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην τοπική οικονομία, με την ενεργοποίηση πεδίων επιχειρηματικής δραστηριότητας και αλυσίδων αξίας που βρίσκο­νται σε λανθάνουσα κατάσταση και συνεισφέρουν στην επίτευξη στόχων που είναι εκτός του πεδίου πα­ρέμβασης της στρατηγικής καινοτομίας, κυρίως στο επίπεδο της αειφόρας ανάπτυξης.

Όσον αφορά το πεδίο των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ), πλέον της υιοθέτησης μέτρων τόνωσης της ζήτησης από την αγορά στους δύο κύριους πυλώνες, θα δρομολογηθούν άμεσα δράσεις περιορι­σμού του ψηφιακού αποκλεισμού και ενίσχυσης της χρήσης ψηφιακών υπηρεσιών, χωρίς κλαδική ή χωρική στόχευση, από το σύνολο του πληθυσμού στη Θεσσαλία.

Όσον αφορά τις Τεχνολογίες Γενικής Εφαρμογής εκτός των ΤΠΕ, θα αναληφθούν, με ευθύνη των ακαδημαϊκών και ερευνητικών δομών της Θεσσαλίας, δράσεις προσαρμογής υφιστάμενης γνώσης, που έχει αναπτυχθεί εκτός Θεσσαλίας, στις τοπικές ανάγκες και διάχυσής τους στον τοπικό παραγωγικό ιστό.

Τέλος,  αλλά  όχι  τελευταίο, η αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών στο χώρο της υγείας,θεωρείται ως το σημαντικό στοίχημα, προς μια κατεύθυνση διαφοροποίησης της θεσσαλικής οικονομίας πέρα από τους δύο ισχυρούς πυλώνες της (αγροδιατροφικό σύμπλεγμα και κλάδος μετάλλου). Η Θεσσαλία έχει καταστεί ο de facto τρίτος πόλος στην ελληνική επικράτεια, σε θέματα αποκατάστασης (rehabilitation), σε συνδυασμό με τη σημαντική τοπική, και ανταγωνιστική σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προσφορά γνώσης σε θέματα αθλητριατρικής, ορθοπαιδικής, φυσικοθεραπείας και αποκατάστασης, δημιουργεί σημαντικό δυναμικό για καινοτομία στην παροχή αντίστοιχων υπηρεσιών, αλλά και ανάδειξη νέων πεδίων επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ομοίως, η ισχυρή εξειδίκευση της Θεσσαλίας σε επίπεδο ανθρώπινων πόρων και υποδομών παροχής υπηρεσιών υγείας, σε συνδυασμό με τη θέση της περιφέρειας στην ελληνική επικράτεια και τις άριστες μεταφορικές υποδομές, δημιουργεί προϋποθέσεις για ανάπτυξη πόλου παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών υγείας, εθνικής εμβέλειας, αν συνδυαστεί με μεταφορά εξειδικευμένης τεχνολογίας.

 

 

Χρηματοδοτικός Σχεδιασμός για την Θεσσαλία της Ανάπτυξης!

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας έχει για την χρηματοδοτική περίοδο 2014 – 2020 έχει πρόσβαση στους εξής πόρους:

  • ΠΕΠ Θεσσαλίας 2014-2020,  423 εκατ. ευρώ.
  • Εθνικές χρηματοδοτήσεις που αφορούν στις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές της χώρας, περιλαμβανομένου και της Θεσσαλίας.
    1. Ανταγωνιστικότητα ( ΕΠΑΝΕΚ) 2,7 δις ευρώ
    2. Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού 240 εκατ. ευρώ και
    3. Αγροτικό Εθνικό Πρόγραμμα 300 εκατ.

Ποια είναι η εικόνα σήμερα αρχές 2019, 5 χρόνια μετά την έναρξη των προγραμμάτων ;  Το ΠΕΠ Θεσσαλίας δείχνει την κατάσταση:

1-      Από τη συνολική χρηματοδότηση των 423Μ€ του ΠΕΠ ,υπάρχουν νομικές δεσμεύσεις, δηλαδή έργα περίπου τα 90Μ€. Τα υπόλοιπα είναι κάπου μεταξύ εξειδίκευσης (δηλαδή πρόθεσης για πρόσκληση) και πρόσκλησης έργων.

2-      Τα ενταγμένα έργα είναι που δεν υλοποιούνται είναι 121Μ€. Ποια είναι αυτά τα έργα που κρατούν σημαντικούς πόρους ανεμεκμετάλλευτους; Εμείς ως ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ θα προτείνουμε τρόπους να προχωρήσουν τα έργα εφόσον είναι σημαντικά για την πρόοδο της Περιφέρειας ή θα προχωρήσουμε στον επαναπροσδιορισμό τους. Οι προτάσεις αυτές θα παρουσιαστούν στα τέλη Φεβρουαρίου 2019.

3-     63Μ€ που αφορούν διάφορα θεματα  και παραμένουν αδιάθετα χωρίς κανένα προγραμματισμό.

 

Το success story εχει κατά καιρούς πεί ο περιφερειάρχης δυστυχως και για κείνον και για τους Θεσσαλούς αποτυπώνεται παρακάτω στη σειρά σε απορροφήσεις για τις 13 περιφέρειες:

  1. Μακεδονία 
  2. Στερεά
  3. Ιόνια Νησιά
  4. Ν. Αιγαίο
  5. Αττική
  6. Δ. Ελλάδα
  7. Πελοπόννησος
  8. Ηπειρος
  9. Κρητη
  10. Β. Αιγαίο
  11. Αν. Μακεδονία –Θράκη
  12. Θεσσαλία
  13. Δ.Μακεδονία 

Πηγή- https://cohesiondata.ec.europa.eu/countries/GR

 

Καλούμε τον Περιφερειάρχη κ. Αγοραστό και τον επικεφαλής της αντιπολίτευσης κ. Τσιλιμίγκα σε δημόσιο διάλογο για να ενημερωθεί ο Θεσσαλός πολίτης για το όραμα που έχει ο καθένας για τη Θεσσαλία, και για το πώς τα χρήματα που έχουν απομείνει και με τα χρήματα που θα έρθουν μετα το 2020 στο νέο πρόγραμμα θα εξυπηρετήσουν αυτό το όραμα.

 

  Μια δημοκρατική πράξη που θα προσφέρει ουσία στον δημοκρατικό διάλογο και θα συμβάλλει στην διαδικασία επιλογής άξιων και ικανών αντιπροσώπων.

 

 

 

[1] Βλ. European Resource Efficiency Platform Memo με τίτλο “Manifesto for a Resource-Efficient Europe,” European Commission Memo/12/989 της 17ης Δεκεμβρίου 2012.